|
|
| |
Yol Havaları |
 |
|
| |
Karadeniz bölgesinde, özellikle Rize ve Trabzon yöresinde yaygın olarak
seslendirilen bir uzun hava türüdür. Sözel seslendirmede konuşurcasına
(Recitatif) söyleme belirgin özelliktir. Yöre ağzı da belirgin olarak kendini
gösterir. Bu türde Hüseyni makamı sıkça kullanılmıştır. Az olmakla birlikte
hicaz yol havalarına da rastlanmaktadır. Ezgilerin ses genişliği en çok bir
sekizlidir. Sekizliyi aşan ses genliğinde yol havasına rastlanmamıştır. Yol
havasının eşlik çalgıları kemence ve tulumdur.
Konuları aşk, sevda ve doğadır. Halk şiirinin 7 ve 11 'li hece ölçüleri
kullanılmıştır. Sözler anonimdir. Özellikle gurbete gidişlerde "yola vurmalar"
da (yolcu etme) erkekler tarafından seslendirilir. Gelenekte doğaçtan yol havası
söyleme ve ardından karşılıklı atışma niteliğinde "türkü atma" özelliğini
görmekteyiz. Ancak bu atışma aşıkların yaptığı gibi bir konu üstünde, belli bir
ayağa göre yapılmayıp, genellikle mani dörtlüklerinden kurulu daha sade
değişmelerdir.
Horonlar çoğu kez, düğün, nişan, asker uğurlama, dini ve resmi bayramlar, erkek
ve kadın toplantılarında daha çok sevinç anı ve günlerinde oynanır. Bu gelenek
yerleşmiştir. Horon oyunlarının arasında da Karadeniz yöresine özel düz horon
niteliğinde oyun, ayaklar yeri dövmeden sürdürülür ve uzun havanın bitiminde
atlama bölümüne geçilerek oyun süratlenir.
Horonların belli bir sırası vardır. Bazı yörelerde yörelere göre de değişik
sıralar vardır. Buna "Horon Faslı" denir Bu sıralanış aşağıdaki gibidir.
1. Horon kurma
2. Yol havası (Sallama-sık sıra-kız horonu-Atlama iki ayak)
3. Seyrek horon
4. Horon kurma
5. Sık sıra
6. Hemsin
7. Donya
8. Yol havası (Sallama-sık sıra-kız horonu-Of horonu)
Rize'de makama "Kayde" adı verilir. Yörede geleneksel olarak okunan türkülere
"Karşuberi" ya da "Kesme Türkü" adı verilir. 14 heceli birinci dizi söylenir.
Karşıdakiler ikinci kez söyleneni tekrar ederler. İkinci dizi de aynen söylenir.
Duygu Dolu Gönül Sesi Türkülerimiz
Figan Karahasan – Temel Hakkı Karahasan
ALKIM YAYINEVİ - 2003 |
|
 |
|
| Albüm Sahibi |
: |
179 |
| Albümler |
: |
442 |
| Türküler |
: |
5427 |
|
|
 |
|
| Türkülerimizi en çok hangi yorum tarzı ile dinliyorsunuz? |
|
|
| |
|
