|
|
| |
Barak Havaları |
 |
|
| |
Barak sözcük olarak değişik anlam taşır:
1- Türkmenlerin yetiştirdiği çok kıllı av köpeği.
2- Yöredeki bir efsaneye göre akbabanın biri iki yumurta çıkarır. Yumurtanın
birinden çok tüylü olan bir akbaba yavrusu çıkmış. Adına barak denmiş. Baraklar
da adını buradan almışlar.
3- Türkmen göçlerinden birinde göçün başını çeken boya bayrak anlamına gelen
Barak denmiştir. Bu bilgi değerli halkbilimci Cemil Cahit Güzelbay'ın Barak'lı
90 yaşında (yıl 1971'de) İdris Ağa'dan öğrendiği açıklamadır.
Barak havaları, Barak Türkmenlerine özgü bir uzun hava türüdür. Barak Türkmen
köyleri Gaziantep'in Oğuzeli ilçesiyle Urfa'nın Akçakale ilçesi arasındadır. Bu
ovaya Barak Ovası denir. Önceleri Karkamış olan beldenin adı "Barak Bucağı"
olarak 1970'de değiştirilmiştir. Barak ovasının güneyinden Suriye sınırı
geçmektedir. Bu nedenle Barak aşiretinin birçok köyleri bugün Suriye toprakları
içinde kalmıştır. Barak Ovası'nda Suriye topraklarında kalanlar ile birlikte 81
Barak köyü vardır.
Barak havaları, Barakların yaşadığı yörelerde yaygın olup, özellikle Oğuzeli,
Kilis, Nizip, Adana ve Kahramanmaraş'ın kimi kesimlerinde canlılığını
korumaktadır. Sözlerinde genellikle iskân (göç), doğa, sevda, ölüm, halk
hikâyelerinden alınan konuları bulmak mümkündür. 11'li hece ölçüsünün
kullanıldığı dizilerde "aman", "yavrum", "yandım", "gine", "yet miyecise" gibi
katma sözler kullanılmıştır. Uzun hava söylemeden önce söyleyeni uzun havaya
hazırlayıcı nitelikte bir açılış yapılır. Açış, bağlama ya da zurna ile olur.
Çalgının yaptığı açışta en önemli ve belirgin tür özelliği, çok sık
sekilemelerin yapılmasıdır. Barak havalan Hicaz, Hüseyni, Rast, Saba
makamlarının kullanıldığı uzun havalardır. Kimi Barak havalarında Hüseyni
başlanır, sözlerin bağlandığı kısımlarda Hicaz makamına geçki yapılır, sonra,
Hüseyni'ye dönülür. Uzunhavalar genellikle tiz seslerden başlar, inici bir yapı
gösterirler. Türü belirleyen diğer öğeler, trillerin ve zaman zaman ters
glisandoların yapılması, motif ve küme sekilemeleridir. Yörede bu türü
seslendiren başarılı seslendiricilerden Adana'lı Halit Araboğlu ve Kilis'li
Aslan Sazcı'yı sayabiliriz.
Barak havaları yöre oyunlan oynanmadan önce ya da oyun aralarında da sıkça
seslendirilir.
Gider dumam da gider yayladan gider
Şeydi Battal gibi kurmuş cenk eder
Aman bu yıllık da canım canım karadan gider
Firuz Bey Acem 'e gitti durnalar
Şemsi kamer doğmuş yârin yüzüne
Ateş saldın vücuduma özüme
Aman Kıya bakma da canım nazlı yarin yüzüne
Finiz Bey Acem 'e gitti durnalarDuygu Dolu Gönül Sesi Türkülerimiz
Figan Karahasan – Temel Hakkı Karahasan
ALKIM YAYINEVİ - 2003 |
|
 |
|
| Albüm Sahibi |
: |
179 |
| Albümler |
: |
442 |
| Türküler |
: |
5427 |
|
|
|
| |
| |
| |
