|
|
| |
Arguvan Havaları |
 |
|
|
Malatya, özellikle Arguvan ilçesi ve Maraş'ın bazı kesimlerinde yaygın, Alevî
türkmenlerine özgü bir uzun hava türüdür. Sözlerinde doğa, aşk, sevda, öğüt ve
gurbet konulan işlenmiştir. Hece ölçüsünün 7 ve 11 'li kalıpları kullanılmıştır.
Bu uzun hava türünde ezgilerin ses genlikleri bir sekizlik içindedir. Genellikle
bir beşliyi aşmaz. Makam Hüseyni 'dir. Söyleyişte en belirgin özellik sözlerin
konuşurcasına (Recitatif) müzikle uyumudur. Eşlik çalgısı bağlamadır ve bağlama
düzeni ile çalınır. Uzun havaya başlamadan önce söyleyeni uzun havaya
hazırlayıcı, uzun havanın ezgisini hatırlatıcı bir açılış yapılır. Yörede
geleneğe bağlı olarak bağlama tezene kullanmaksızın parmaklar ile çalınır. Bu
çalım biçimine "şelpe" denir. Şelpe ile çalışta, telleri iterek, çekerek vurarak
(tokatlayarak) eli kullanmak ustalık gerektirir. Yörede çalınan bağlamanın
boyutları küçüktür. Cura boyundan biraz büyükçe olan bağlamaların perde sayısı
genellikle 12 olduğunu görmekteyiz.
Arguvan havalan Sivas'ın "Çamşıhı Ağzı" uzun havalarına benzerlik gösterir.
Geçmişte Cem ayinlerini yönetmek için Arguvan'a giden "Dede"lerin Çamşıhı'dan
olması ve ezgi yapılarını ve seslendirme tavırlannı etkileşimle taşımaları bu
benzerliğe neden olduğu sanılır. Bu uzun havaların ardından genellikle türküler,
nefesler ve deyişler söylenir. Yörede birkaç kişinin birlikte uzunhava
söylemeleri de gelenektir. Özellikle karar seslerinde yapılan topluca uzatmalar
ilginçtir. Sözlerin başında, aralarında ya da sonunda "loy", "diloy", "vay",
"anam", "ah", "vah" gibi katma sözler kullanılır. Kimi zaman da uzun havanın
hüzünlü etkisini ortadan kaldıran hareketli türkülere bağlantı yapılır. Arguvan
havaları "Arguvan Ağzı" denilen yöresel ağız tavır ve üslûpla seslendirilir.
Asrı gurbet harab etmiş köyümü
Bülbül gidip baykuş konmuş gel hele
Ben ağayım ben paşayım diyenler
Kapıları kitlemişler gel hele
Gel hele de kömür gözlüm gel hele
Gel hele de dudu dilim gel hele
Bir ev burda bir ev karşıda kalmış
Sorun hele bizim komşular n 'olmuş
Kırk senelik ağaç kurumuş kalmış
Bizim köye benzemeyi gel hele
Gel hele de kömür gözlüm gel hele
Gel hele de dudu dilim gel heleDuygu Dolu Gönül Sesi Türkülerimiz
Figan Karahasan – Temel Hakkı Karahasan
ALKIM YAYINEVİ - 2003 |
|
 |
|
| Albüm Sahibi |
: |
179 |
| Albümler |
: |
442 |
| Türküler |
: |
5427 |
|
|
 |
|
| Türkülerimizi en çok hangi yorum tarzı ile dinliyorsunuz? |
|
|
| |
|
